Cijfers geven op school – afschaffen of niet?

Krantenkoppen

Cijfers geven op school, afschaffen of niet? Het is al jarenlang een discussiepunt. En naar mijn mening moeten we niet stoppen met deze discussie.

‘Leraren: Stop met cijfers geven’ Wiskundedocent Jörgen van Remoortere, 22 mei 2017, AD.

We zijn bezig kinderen al vanaf hun kleutertijd te vatten in getallen en cijfers en daarmee hebben we in het onderwijs een situatie gecreëerd waarin leerlingen hun best niet meer doen als ze er geen cijfer voor krijgen. Zo wordt de nieuwsgierigheid ondermijnd.

‘Stop met het geven van cijfers en stapels toetsen, dat schaadt het leerproces’Onderwijsvernieuwer Dylan William, 8 september 2018, Trouw.

Geen cijfers, minder toetsen en geen vingers omhoog. Het roer moet om. Slim ben je niet, slim word je. Wat iemand bereikt, hangt maar een beetje af van talent, meent Dylan. Het gaat er vooral om hoe hard je werkt en hoe je les krijgt. Met dat laatste is internationaal veel mis, vindt de Britse oud-leraar natuurkunde.

Beste ouders

In een mail lees ik dat de kinderen van groep 3 een rekentoets mee naar huis krijgen. Het is fijn als we deze even samen bekijken en daarna mag de toets met handtekening weer mee terug naar school. Want zo zijn we meteen goed op de hoogte van de vorderingen. Uitroepteken.

Spannend

Oke… denk ik, best heftig. En spannend ook. Mijn kind zit net drie weken in groep 3 en heeft nu al een rekentoets gemaakt. En deze moet ik met haar bekijken. Wat betekent dat dan? Moet ik haar wijzen op de fouten? Of op de goed gemaakte opdrachten? Of moet ik vragen wat ze heeft gedaan? Een handtekening. Oke. ‘Vorderingen’. Heh? Ze is toch net pas gestart?

Een één en een nul

Komt mijn blij ‘eike’ vrolijk uit school gehuppeld terwijl ik op het schoolplein wacht. Ze duwt me een papier in de handen en wijst dol enthousiast naar de rechter bovenhoek. ‘Kijk mama! een één en een nul!’. Nou, wauw goed gedaan hoor, we zullen thuis eens verder kijken. En even blij huppelt ze weer verder en ze laat het papier achter in mijn handen.

Ik ga spelen, doei

Bij thuiskomst probeer ik goed naar de juf te luisteren en hang samen met mijn kleuter van vijf jaar boven haar rekentoets. ‘En’, begin ik dan maar, ‘wat moest je bij deze opdracht doen?’. ‘Nou, je moest zegmaar kijken waar dit getal hoort en dan een lijn trekken en… eh ja nu ga ik weer spelen oke?’ en weg is ze. En weer blijf ik achter met dat papier in mijn handen.

Beoordelen met cijfers

En weer staar ik naar de rechter bovenhoek. Een één en een nul. Een 10 is dat. OMG denk ik. Natuurlijk ben ik stiekem ook wel trots, maar ik vind het ook een beetje triest. Dat een kleuter van vijf jaar al een cijfer krijgt voor een ‘rekentoets’, terwijl ze nog maar drie weken in groep 3 zit. Ik vind dat een beetje gek. Wat nu als ze geen ‘één en een nul’ had gekregen, maar een 6 of een 3? Of krijgen alle kinderen een 10? Is er ook een kindje met een 5? Lekker dan. Zit je net vijftien dagen in je nieuwe klas, met weer een nieuwe juf, een nieuw tafeltje en een veel te hoge stoel. En dan word je beoordeeld met een 3. Of een 10 of wat dan ook. Ik vind dat gek. Maar dat zei ik net ook al. Is dat nu echt al nodig? De papa van Paula weet ook wel wat het betekent wanneer sommige opdrachten door de juf zijn verbeterd. De mama van Malik weet ook wel wat het betekent wanneer er een krulletje door een opdracht staat. Stel, Malik heeft nu een 10 en misschien volgende maand ook. Dan heeft hij daarna vast een keer een 8. Dat is ook goed. Maar geen 10! Wat een teleurstelling bij Malik, en hij kijkt naar zijn buurman die wel (alweer) een 10 heeft. En dan hebben we het nog niet gehad over Driek die alweer een 3 heeft.

Vreemd, gek of onbegrijpelijk

‘Hoe worden die cijfers bepaald?’ – Dat komt uit het systeem.

‘Wat is dan de meerwaarde van het geven van cijfers? – Dat weten we eigenlijk ook niet.

Ook dat vind ik een beetje gek. Moeten we niet tenminste weten wáárom we kinderen al zo vroeg laten kennismaken met zo’n krom systeem van ‘jij bent goed’ en ‘jij bent (slecht) eh minder goed’.

Ik begrijp dat er een beeld zichtbaar moet zijn voor ouders, zodat ze weten hoe hun kind het doet op school. Met een cijfer geef je aan hoe het gaat, de kennis is op deze manier meetbaar. Soms dan. Maar ik geloof ook dat het op een andere manier kan. Dat denk ik tenminste.

Slim en toch zwakke scores

Steeds meer en meer krijg ik zelf een afkeer van de cijfers en toetsen die worden uitgedeeld op school. Misschien komt het door mijn werk? Ik weet het niet. Of misschien weet ik het wel. Regelmatig zie ik een zielig hoopje kind tegenover mij te zitten. Een terneergeslagen koppie, een onzeker hoopje ellende en dan een rapport vol met zeer rode zwakke E-scores. Dan vloeit er ook nog weleens een traan. Of nog een. En dan komen we na het onderzoek vaak tot de conclusie dat dit hoopje ellende gewoon toch heel slim is. Of misschien niet, dat kan ook. Al met al, hebben ze altijd een heleboel talenten. Maar die zijn verborgen, want die worden niet getoetst op school. Vaak hebben deze kinderen zelfs al therapie gehad. Therapie… en dan zijn ze nog maar acht jaar jong. Therapie of begeleiding om te leren omgaan met de faalangst en onzekerheid. Geloof me, daar word je echt niet mee geboren. Hoeveel dagen per jaar zitten we wel niet op school? Volgens mij kun je wel zeggen dat school kinderen kan laten stralen, maar net zo goed kan laten falen. Moeten we er daarom niet altijd over blijven nadenken?

Tijd voor iets nieuws?

Cijfers geven op school, afschaffen of niet? Veel scholen geven al geen cijfers meer. Moeten we daar niet allemaal van af? In ieder geval op de basisschool? Op de middelbare school zit je als het goed is op je eigen niveau, maar op de basisschool zit je gewoon tussen de massa, daar is meestal nog niks kind specifieks aan.

Met mijn hele verhaal wil ik ook niemand voor het hoofd stoten of afvallen. Ook niet ‘de mannetjes’ die ergens in een hoog torentje hebben bedacht om te gaan beoordelen met cijfers. Ik geef ze geen 5. Maar toch. Misschien wel een 3 ; ) Ik weet het niet, maar ik weet wel wat voor kindjes ik iedere week op de werkvloer tegenover mij zie zitten. Wat ze zeggen en wat ze niet zeggen. Wat ze doen en wat ze willen doen. Hoe ze worstelen tegen een systeem en de wereld. Hoe ze hun tranen verbergen en hoe hun tranen rollen.

Cijfers geven op school, afschaffen of niet? Laat het daarom tenminste een discussiepunt zijn.

 

Meer lezen over dit onderwerp in mijn andere blog >> Op school vragen we kinderen in een boom te klimmen – mooi klote als je een vis bent <<

4 reacties op “Cijfers geven op school – afschaffen of niet?”

  1. Pingback: Op school vragen we kinderen in een boom te klimmen - mooi klote als je een vis bent - Inspirerendgekwebbel

  2. Idd . Er zeker goed over nagedacht worden wat t met kinderen doet. Het moet niet zo zijn dat ze onzeker worden en weinig eigenwaarde krijgen van bv telkens lage cijfers. Hoe belangrijk en fijn is het niet om trots op jezelf te zijn ook al kun je misschien wel minder goed leren. Iedereen heeft zijn eigen goede en mooie kwaliteiten. En dat moet niet alleen maar afhangen van de cijfers die ze krijgen. Maar hoe dan???? Moeilijk hoor!

    1. stefaniegroeneveld

      Pas cijfers geven op het VO omdat ze dan op hun niveau zitten (als het goed is). En op de basisschool niemand gaan ‘lastigvallen’ met cijfers, want dat zegt niet altijd het juiste. Maar wat dan wel.. Ja dat is inderdaad lastig

  3. Lieve Stefanie,

    Ik ben zo blij dat je dit schrijft. Je schrijft precies zoals ik het ook zie en voel. Wat heb je het weer mooi verwoord. Wat mij betreft voegen cijfers ook echt niks toe. Het geeft niet weer hoe hard je er je best voor hebt gedaan of dat je eindelijk die som op kunt lossen die de vorige keer nog niet lukte. Wat zegt een cijfer nu (zeker op zo’n jonge leeftijd). Hopelijk worden de cijfers op de basisschool snel afgeschaft en wordt er uitgegaan van wat kinderen wel kunnen! Wat een mooie talenten ze hebben.
    Bedankt!

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *